حركت اين قشون از كلات ناصر خان هم در اثر زهر وفات كرد . فعلا [ 1876 / 1293 ] خداداد خان حاكم كلات مىباشد . . . مدعيان مقام خانى كلات فعلا عده‌اى هستند كه مهم‌ّترين آنها ملّا محمد حاكم سروان ، تاج محمد حكمران جلوان ، و آزاد خان حكمران خاران مىباشند . . . عمليات و تجربيات ماژور گرين در عرض سه سال 1858 ( 1274 ه ) تا 1860 ( 1277 ه . ق . ) در ميان تجربه‌هاى شرقى ما كه به مرور آشنا مىشويم بهترين كارها است . اين صاحب‌منصب تمام قوا و اقتدار حكومتى را در دست خود داشت و در هركارى مشير و مشار خان كلات بوده و دستورها و نصايح او خان را قادر نمود تا اينكه به دشمنان و مدعيان خود فايق آيد . راه صواب و خطا را در هرموقع به خان مزبور حالى نموده و صلاح‌انديشى كرده است . سخت‌ترين اشكالات او در عمل در ايجاد قدرت و نفوذ براى كلات بوده و بعد به نظم و ترتيب و امنيت آن نواحى پرداخته است و قصد او اوّل اين بود كه يك مركز قدرت و نفوذى در بلوچستان به وجود آورد و كارى بكند كه تمام سكنه و سران قوم آن مركز را بشناسند و از آن اطاعت كنند . همين كه اين مقصود صورت عمل به خود گرفت ، آن وقت ديگر همه چيز بر وفق مرام و مقصود سياسى دولت انگليس بود . هنگامى كه در خود كلات اين ترتيب عملى شد ، پس از آن لازم بود كه خان كلات خود را به ساير رؤسا و حكام مملكت خود نشان بدهد و با آنها آشنا گردد ، اطراف و نواحى را بشناسد و خوب و بد آنها را بداند . يك مسافرت به سواحل و اطراف مكران برحسب صلاحديد مشاور سياسى دولت انگليس لازم بود عملى شود و خان به اين مسافرت هدايت شد و همه را به خوبى تماشا كرد و آشنا شد . . . در اين اوقات تمام جدّيتهاى مأمورين سياسى دولت انگليس براى اين بود كه خان كلات را يك حكمران مقتدر و متنفذ معرفى نموده ، سايرين را به اطاعت او درآورند و يك ماليات مشروعى نيز از آنها براى خان دريافت دارند كه ماليهء دربار كلات سروصورت بگيرد . قبلا ، يعنى از سال 1854 ( 1270 ه . ق . ) مبلغ پنج هزار ليره ساليانه در حق خان كلات با رعايت چند شرط برقرار نموده بودند ، يكى از شرايط اينكه حركت خلافى از جانب خان كلات نسبت به متصرفات انگليس و افغانستان در قلمرو خان كلات به عمل نيايد و براى آنها در خاك كلات اشكالى توليد نشود . اين مقررى تا سال 1859 ميلادى به همان قرار داده مىشد و از سال 1859 اين مبلغ دو برابر شد و اين هم برحسب پيشنهاد نمايندهء سياسى دولت انگليس مقيم كلات بود . . . ( در اينجا نويسنده شرحى از اغتشاشات و شورشها و تمردهائى كه از سوى خوانين قلمرو خان كلات نسبت به قدرت و حكومت خان مزبور به عمل آمده بود و به كمك نمايندهء دولت انگليس سركوب شده بود ارائه داده ، سپس چنين ادامه مىدهد : ) . . . ايجاد روابط سياسى بين دولت انگليس و كلات باعث شد كه از اغتشاشات بلوچستان جلوگيرى شود و مقام حكمرانى خان كلات استحكام پيدا كند ، ولى هنوز از اين ترتيبات مقصود حكومت هندوستان به عمل نيامده است . اسباب تعجب است با اينكه كلات مجاور